9. Sınıf Dil ve Anlatım III. Ünite: Ses Bilgisi ve Telaffuz Konuları

0

Lise 1 yani 9. sınıf öğrencileri için edebiyat dil ve anlatım konularından ses bilgi ve telaffuz ile ilgili dil bilgi konu anlatımı aşağıda detaylı bir şekilde siz ziyaretçilerimiz için hazırlanmıştır;

1.Türkçenin Ses Özellikleri;

Bir dil, “yazı dili” ve “konuşma dili” olmak üzere ikiye ayrılır. Yazı dilinin temel öğesi “harf”, konuşma dilinin temel öğesi ise “ses”tir. Akciğerlerden gelen havanın ağız yolundan çıkışı sırasında oluşan titreşimlere “ses” denir.

Küçük veya büyük bütün dil birlikleri seslerden oluşur. Dilin bütün birliklerinde karşımıza dilin “ses” dediğimiz parçalanamayan öğesi çıkar. Dolayısıyla ses, dilin bölünemeyen en küçük birliğidir. Sesleri karşılayan işaretlere “harf” denir. Dildeki sesleri karşılayan harflerin bütünü alfabeyi meydana getirir.

Türkler tarih boyunca sırasıyla “Göktürk, Uygur ve Arap” alfabelerini kullanmışlardır. Cumhuriyet Döneminde ise 29 harften oluşan Latin alfabesi kullanılmaya başlanmıştır. Bu alfabede 8′i ünlü (sesli). 21’i ünsüz (sessiz) olmak üzere 29 harf vardır. Bu ünlü ve ünsüzlerin bazı özellikleri vardır.

Ses Bilgisi

Türkçedeki sesleri karşılayan harflerin bir ses değeri, özelliği vardır. İşte ses bilgisi konusu, Türkçedeki ünlü ve ünsüzlerin özellikleriyle ilgili kurallara dayanmaktadır.

Ünsüzlerin Özellikleri

Ses yolunda bir engele çarparak çıkan seslere ünsüz denir.

Ünsüzler

Sürekli

Süreksiz

Sert ünsüzler

f, h, s, ş

ç, k, p, t

Yumuşak ünsüzler

ğ, j, 1, m, n, r, v, y, z

b, c, d, g

Örneğin: “ç” süreksiz ve sert, “ğ” yumuşak ve sürekli, “ş” sert ve sürekli bir ünsüzdür. Ünsüzlerle ilgili özellikler şunlardır:

Dilimizde yirmi bir ünsüz vardır. Bunlar: b, c, ç, d, f, g, ğ, h, j, k, I, m, n, p, r, s, ş, t, v, y, z. Ünsüzler ses tellerinin titreşime uğrayıp uğramamasına göre iki gruba ayrılır:

Ses tellerinin titreşmesiyle oluşan ünsüzlere tonlu (yumuşak) ünsüzler adı verilir. Tonlu ünsüzler şunlardır: b, c, d, g, ğ, j, l, m, n, r, v, y, z. Ses telleri titreşmeden oluşan ünsüzlere tonsuz (sert) ünsüzler denir. Tonsuz ünsüzler: ç, f, h, k, p, s, ş, t.

Ünlülerin Özellikleri

Ses yolunda bir engele çarpmadan çıkabilen seslere ünlü denir.

Ünlüler

Geniş

Dar

Kalın

İnce

Kalın

İnce

Düz

a

e

ı

i

Yuvarlak

o

ö

u

ü

Ünlülerden birkaçının özelliklerine bakalım; “a” ünlüsü, düz, kalın ve geniş bir ünlüdür, “ü” yuvarlak, ince, dar bir ünlüdür, “a, e” ünlüleri düz ve geniş ünlülerdir.

Büyük Ünlü Uyumu Konusuyla Devam etmek için ; TIKLAYIN

Küçük Ünlü Uyumu Konusuna Geçmek için; TIKLAYIN

Ses Olayları Konusuna Geçmek için; TIKLAYIN


Arama sonuçları: 9 sınıf dil ve anlatım ses bilgisi ve telaffuz,  9 sınıf dil ve anlatım ses bilgisi testleri,  ses bilgisi ve telaffuz, 
Share.

About Author

2000'li yılların başlarında başlayan bilgisayar merakım, beni bugün burada sizlerle buluşturuyor...Hukuk eğitimimin yanında bilişim ve teknoloji dünyasında kendi çapımda hobi olarak uğraşmaktayım.. :))

Leave A Reply