Sponsor Bağlantılar



Ahmet Mithat Efendi Kimdir, Eserleri Nelerdir?

0

Ahmet Mithat; (d. 1844; Tophane, İstanbul – ö. 28 Aralık 1912, İstanbul), Türk yazar, gazeteci ve yayıncı. Tanzimat dönemi yazarlarındandır. Türk edebiyatının gerçek anlamda ilk popüler yazarıdır. 1878’de çıkarmaya başladığı ve yayın hayatını 1921’e kadar sürdürmüş olan Tercüman-ı Hakikat gazetesi Osmanlı basın tarihinin en uzun ömürlü ve etkili yayınlarından biri olmuştur.

Yaşamı

1844 yılında İstanbul’un Tophane semtinde dünyaya geldi. Babası Bezci Süleyman Ağa, annesi bekar çamaşırı diken Nefise Hanım idi.[1] Annesinin ilk evliliğinden olma Hafız İbrahim adlı bir ağabeyi ve Halime, Şerife, İsmet ve Şerife adlı kardeşleri vardır.

6-7 yaşlarında iken babasını kaybetti ve ailesi büyük geçim zorluğuna düştü. Ailesi ile beraber ağabeyi Hafız Ağa’nın kaza müdürü olarak görev yaptığı Vidin’e gitti ve bir mahalle mektebinde öğrenim görmeye başladı. Ertesi yıl İstanbul’a dönerek öğrenimine Tophane Sıbyan Mektebi’nde devam etti. 1857-1861 yıllarında Mısır Çarşısı’nda bir aktar dükkânında çırak olarak çalıştı.
1861’de ağabeyinin yeniden Vidin Kasabası’na atanmasıyla Vidin’e, Mithat Paşa’nın ağabeyini yanına aldırması üzerine Niş kasabasına gitti ve 1864 yılında üç yıllık Niş Rüştiyesini bitirdi.

Memuriyet Yaşamı

Mithat Paşa’nın Tuna Valisi olarak atanıp ağabeyini vilayet merkezi Rusçuk’a getirtmesinden sonra kendisi de Rusçuk’ta bir devlet dairesine memur olarak atandı. Memuriyetini sürdürürken bir yandan da Arapça, Farsça ve Fransızcasını ilerlettiği için kendisini takdir eden Mithat Paşa ona kendi ismini verdi. Böylece asıl adı olan “Ahmet”’in yanına “Mithat” da eklenerek, bu şekilde anılmaya başladı.

Ahmet Mithat, bu dönemde memuriyet görevlerine ilave olarak Teşkilat Kanunu gereği çıkartılan Tuna Gazetesi’nin yazıişlerinde yardımcılık yapmaktaydı.

1866’da ağabeyinin yanında tercümanlık göreviyle gittiği Sofya’da ailesinin isteği üzerine evlendirildi. Kısa süre sonra Rusçuk’a dönerek çeşitli işlerde çalıştı. 1868’de Tuna Gazetesi’nde yazar olarak göreve başladı, gazetenin başyazarı oldu. Bu dönemde tanıştığı Muhacirin Komisyonu (Göçmen Komisyonu) başkanlığını yapmakta olan Şakir Bey’in evinde uzun süre konuk olan Ahmet Mithat, onun zengin kitaplığından yararlandı, Şakir Bey’in Romanyalı bir müzisyen olan eşi sayesinde ilk defa Batı sanatı ile tanıştı.

Yayıncılık ve yazarlık

Basra mutasarrıfı (valisi) olan ağabeyi Hafız İbrahim’in ölümü üzerine 1871 yılında görevinden istifa eden Ahmet Mithat, İstanbul’a dönüp ailesinin geçim yükünü üstlendi. “Ceride-i Askeriye” ve “Basiret” Gazetelerinde çalıştı gibi matbaahanesini de kurup eserlerini bastı. İlk önce kendi evinin altında kurduğu matbaayı kısa süre sonra Eminönü’nde kiraladığı bir odaya taşıdı. Edebiyatımızın ilk hikâye koleksiyonu olan “Letaif-i Rivayat” adlı eseri kaleme aldı. “Letâif-i Rivayat”, “Kıssadan Hisse” ve “Hace-i Evvel” isimli eserlerini kaleme aldı, bu eserlerin satışıyla geçimini temine çalıştı İlk sayıda kapatılan “Devir” ve 13. Sayıda kapatılan “Bedir” Gazetelerinin ardından “Dağarcık” adlı dergiyi çıkardı.

Bu dönemde Genç Osmanlılar ile ilişki kuran Ahmet Mithat, Ebüzziya Tevfik aracılığıyla Namık Kemal ile tanıştı. Kendi bastığı eserlerinin yanı sıra gazetelerde de yazıları yayımlandı. Namık Kemal’in yayınlamaya başladığı “İbret” gazetesinin sürekli yazarları arasına girdi. 1873 yılında kendine ait Dağarcık mecmuasında yazdığı yazılar ve Yeni Osmanlılar’la yakınlığı nedeni ile tepki çekti. Özellikle mecmuanın 4. Sayısında yayınladığı “Duvardan Bir Seda” adlı makalesi nedeniyle dinsizlikle suçlandı. Namık Kemal’in Vatan Yahut Silistre oyununun yarattığı hava içinde Gedikpaşa Tiyatrosu’nda iken 6 Nisan 1873’te Ebüzziya Tevfik ile birlikte Rodos’a sürüldü.

Romanları

  • Hasan Mellâh yâhud Sır İçinde Esrar (1874)
  • Dünyaya İkinci Geliş yâhud İstanbul’da Neler Olmuş (1874)
  • Hüseyin Fellah (1875)
  • Felatun Bey ile Rakım Efendi (1875)
  • Karı-Koca Masalı (1875)
  • Paris’de Bir Türk (1876)
  • Çengi (1877)(oyun)
  • Süleyman Musûlî (1877)
  • Yeryüzünde Bir Melek (1879)
  • Henüz On Yedi Yaşında (1881)
  • Karnaval (1881)
  • Amiral Bing (1881)
  • Vah! (1882)
  • Acâib-i Âlem (1882)
  • Dürdâne Hanım (1882)
  • Esrâr-ı Cinâyât (1884)
  • Cellâd (1884)
  • Volter Yirmi Yaşında (1884)
  • Hayret (1885)
  • Cinli Han (1885)
  • Çingene (1886)
  • Demir Bey yâhud İnkişâf-ı Esrâr (1887)
  • Fennî Bir Roman Yâhud Amerika Doktorları (1888)
  • Haydut Montari (1888)
  • Arnavutlar-Solyotlar (1888)
  • Gürcü Kızı yâhud İntikam (1888)
  • Nedâmet mi? Heyhât (1889)
  • Rikalda yâhut Amerika’da Vahşet Âlemi (1889)
  • Aleksandr Stradella (1889)
  • Şeytankaya Tılsımı (1889)
  • Müşâhedât (1890)
  • Ahmed Metin ve Şîrzât (1891)
  • Bir Acîbe-i Saydiyye (1894)
  • Taaffüf (1895)
  • Gönüllü (1896)
  • Eski Mektûblar (1897)
  • Mesâil-i Muğlaka (1898)
  • Altın Âşıkları (1899)
  • Hikmet-i Peder (1900)
  • Jön Türkler (1910

Öyküleri

  • Kıssadan Hisse (1870)
  • Letâif-i rivayat
  1. Suni’fi Zann(1870)
  2. Gençlik (1870)
  3. Esâret (1870)
  4. Teehhül (1870)
  5. Felsefe-i Zenân (1870)
  6. Gönül (1870)
  7. Mihnetkeşân (1870)
  8. Firkat (1870)
  9. Yeniçeriler (1871)
  10. Ölüm Allâhın Emri (1873)
  11. Bir Gerçek Hikâye (1876)
  12. Bir Fitnekâr (1876)
  13. Nasîb (1877)
  14. Çifte İntikam (1887)
  15. Para (1887)
  16. Kısmetinde Olanın Kaşığında Çıkar (1887)
  17. Diplomalı Kız (1890)
  18. Dolabdan Temâşâ (1890)
  19. İki Hud’akâr (1893)
  20. Emânetçi Sıdkı (1893)
  21. Cankurtaranlar (1893)
  22. Ana-Kız (1893)
  • Durûb-u Emsâl-i Osmâniyye Hikamiyyatının Ahkâmını Tasvir (1872)
  • Hayâl-Hakîkat (1891)

Diğer yapıtları

  • Üss-i İnkılap ve Zübdetül Hakayık (3 cilt, 1877-78)
  • Müdafaa (3 cilt, 1883-85)
  • İstibşar (1892)
  • Beşair
  • Nizam-ı ilmü din (4 cilt)
  • Şopenhavr’ın Hikmet-i Cedidesi
  • Volter
  • Beşir Fuad
  • Avrupa’da Bir Cevelan (seyahatname, 1890’da yayımlamış)
  • Menfa (özyaşamöyküsü)
(Kaynak: wikipedia.org)

Ahmet Mithat Efendinin Eserleri

DÜRDANE HANIM: Ahmet Mithat Efendi; roman; macera romanı sayılabilecek bu eser, vaka kuruluşu, aksiyonu, şahıslar kadrosu; ayrıca aşk ve adalet duygularındaki derinliğiyle dikkat çeker; romanda, toplumda genç kızların eğitimi, evlilik kurumunu merkeze alması bakımından dikkate değer bir eserdir…

FELATUN BEY’LE RAKIM EFENDİ: Ahmet Mithat Efendi; roman; yazarın Rodos adasında sürgün olduğu yıllarda yazdığı bir romandır; yazar bu romanında iki tipin çatışmasını anlatır; romanda Felatun Bey, Batı’ya özenen, halktan uzaklaşan ve alafranga davranışlarıyla gülünç duruma düşen bir tiptir. Rakım Efendi ise, akıllı, yeniliklere açık, eğitime önem veren, çalışkan bir tiptir; Rakım Efendi, Ahmet Mithat Efendi’nin kendi yaşamından bir yansımasıdır adeta; roman romantik anlayışa uygun bir biçimde yazılmıştır…

HASAN MELLAH: Ahmet Mithat Efendi; roman…

HENÜZ ON YEDİ YAŞINDA: Ahmet Mithat Efendi; roman; Ahmet Mithat Efendi’nin doğalcılığa yöneldiği romanıdır;  romanda, Kalyopi’nin başından geçenleri anlatırken dönemindeki Beyoğlu’nun fuhuş dünyasını da, gerçekçi ve doğalcı bir anlatımla gözler önüne serer; bir kızın fuhuşa sürüklenmesinin nedenlerini araştırır ve nasıl kurtulacağı konusunda, ahlâkçı bir gözle öneriler getirir…

HÜSEYİN FELLAH: Ahmet Mithat Efendi; roman; romanda, Hüseyin Fellah adlı bir gencin, bir gece İstanbul’da düşmanları tarafından bıçaklanarak karanlık bir köşeye atılır. O gece kendisine yardım eden Hüsna Hanım ve kızı Şehlevend’le Hüseyin Fellah’ın yolları tekrar Cezayir’de, garip bir biçimde kesişmesinden sonraki olayları anlatır; iyiyle kötünün mücadelesini, ‘aşk’ ekseninde konu alan Hüseyin Fellah “ tek başına bir okul “ olarak tanımlanan, sade bir dille, halkın zevkine göre ve halk için faydalı eserdir…

JÖN TÜRKLER: Ahmet Mithat Efendi; roman; Ahmet Mithat Efendi’nin 10 yıllık bir sükût devresinden sonra kaleme aldığı Jön Türk romanı konusunu II Abdülhamit idaresinin zulme dayanan baskılı döneminden alır. Esasında Abdülhamit’e büyük bir sadakatle bağlı olduğunu bildiğimiz Ahmet Mithat’ın böyle bir konuyu ele alması, eserin ‘Meşrutiyet idaresine hâkim olan ittihatçıların maddî ve manevî baskısı altında yazılmış olduğu’ nu düşündürmektedir…

KARNAVAL: Ahmet Mithat Efendi; roman…

PARİS’TE BİR TÜRK: Ahmet Mithat Efendi; roman…

KISSADAN HİSSE: Ahmet Mithat Efendi; hi-kâye…

LETAİF-İ RİVAYET: Ahmet Mithat Efendi; hikâye; Türk edebiyatının hikâye türünün ilk örneğidir; 24 kitaplık bir hikâye dizisidir; bu eserdeki hikâyelerin bazıları Batı’dan adapte edilmiştir; hikâyeler de abartılı bir romantizm etkisi görülür; olması mümkün gözükmeyen olayların hikâye edildiği bu eserler sürükleyiciliği yönüyle kendini okutmuştur…

YENİÇERİLER: Ahmet Mithat Efendi; hikâye…

MENFA: Ahmet Mithat Efendi; anı; 1873 yılında Rodos adasına sürgüne gönderilen yazarın bu döneme ait hatıralarını anlattığı eseridir; ayrıca bu eserinde, Osmanlı İmparatorluğu’nun en karışık yıllarına ait önemli bilgiler yer almaktadır…

AVRUPA’DA BİR CEVELAN: Ahmet Mithat Efendi; gezi yazısı; Ahmet Mithat Efendi’nin 1889’da Stockholm’de yapılan Şarkiyatçılar Kongresi’ne Osmanlı delegesi olarak gitmiş, ardından Paris’teki Dünya Sergisi’ni ve Avrupa’nın birçok şehrini ziyaret etmiş, bu seyahatini anlattığı eseridir…

AÇIK BAŞ: Ahmet Mithat Efendi; oyun…

ÇENGİ: Ahmet Mithat Efendi; oyun…

ÇERKES ÖZDENLER: Ahmet Mithat Efendi; oyun…

EYVAH: Ahmet Mithat Efendi; oyun…

SİYAVUŞ: Ahmet Mithat Efendi; oyun…


Arama sonuçları: ahmet mithat efendi,  ahmet mithat efendi eserleri, 
Share.

About Author

2000'li yılların başlarında başlayan bilgisayar merakım, beni bugün burada sizlerle buluşturuyor...Hukuk eğitimimin yanında bilişim ve teknoloji dünyasında kendi çapımda hobi olarak uğraşmaktayım.. :))

Leave A Reply

Sağlık Bilgisi | HukukBH