Asitler ve Özellikleri, Asit Çeşitleri

0

Asit Nedir?

Asitler, çözeltiye hidrojen iyonu bırakan bileşiklerdir. Bütün asitler hidrojen (H+) içerir. Genelde;
1- Ekşi bir tada sahiptirler.

2- İndikatörlerin rengini değiştirirler. (Asitler litmus kağıdını kırmızıya çevirirler).

3- Bazlarla reaksiyona girdiklerinde tuz ve su oluştururlar. Bundan başka çok çeşitlilik gösteren başka özellikleri de bulunur. Bu spesifik özellikler, anyon muhtevası ve ayrılmamış molekülerden dolayı olur. Çeşitli asitlerin molekülleri, çözeltiye farklı miktarda serbest Hidrojen bırakma eğilimindedirler.

Asit türleri

Asitler başlıca iki grupta toplanabilirler:

İnorganik asitler 

Minerallerden ve metal olmayan maddelerden yapılan asitlere, inorganik asitler adı verilir. Yaygın inorganik asitler arasında, sülfürik asit (H2SO4), hidrojen klorür (HCl), nitrik asit ve fosforik asit (H3PO4) yer alır. Endüstri her yıl bu asitlerden milyonlarca üretir. Bunlar plastik, lif, gübre, boya kimyasallarının yapımında kullanılır. Konsantre inorganik asitler çok aşındırıcıdır. Cilde zarar verebilir ve diğer metallerin içinde hızla eriyebilirler. Hidroflorik asit (HF), camın yapısını bozarken diğer inorganik asitler cam için tehlikeli değildir.

Organik asitler 

Bitkiler ve hayvanlar, organik asitler adı verilen çeşitli asidik karbon bileşimleri üretir. Bunların çoğu zararsızdır; meyveler ve diğer yiyeceklere tat verir.
Organik asitler yapıları karbon iskeletine dayalı asitlerdir. Formik, asetik, propiyonik, bütirik, fumarik, sorbik, sitrik ve malik asit gibi asitler ve bunların tuzları başlıca organik asitlerdir.
Doğada saf olarak bitkisel ve hayvansal organizmada bulunabilirler ve ayrıca doğal yollardan elde edilebilirler. Hayvan vücudunda kullanılıp, metabolize olduktan sonra karbondioksit ve suya okside olurlar.
Dolayısıyla canlı organizma için herhangi bir sağlık sorunu ya da bir risk oluşturabilecek hiçbir kalıntı bırakmazlar.
Bu özellikleri nedeniyle organik asitler,kâr büyütme faktörlerinin hayvan beslemede kullanımının yasaklanmasından sonra antibiyotiklerin yerini alabilecek çok güçlü bir alternatif olması nedeniyle günümüzde büyük bir popülarite kazanmışlardır.


Asitlerin özellikleri;

  • Sulu çözeltileri elektirik akımını iletir.
  • PH cetvelinde 0 – 7 arasındadır.
  • Mavi turnusol kağıdının rengini kırmızıya çevirirler.
  • Metallerle tepkimeye girerek tuz+H2 çıkartırlar.
  • Suda çözündükleri zamanki iyonlaşma miktarlarına göre:
    • Kuvvetli (tamamen iyonlaşan)asitler (örn:HCl)
    • Zayıf (tamamen iyonlaşamayan) asitler (örn:CH3COOH) olmak üzere ikiye ayrılırlar.
        • Asit hastalıgı nitro karbon denilen meddeden oluşur
  • Elektrolitler grubunun bir üyesidir.
  • Tatları ekşidir.

Bazı asitler ve bulundukları yerler ;

  • Formik Asit : Karıncada bulunan asittir.
  • Asetik asit : Sirkelerde bulunan asittir.
  • Malik Asit : Elmada bulunur.
  • Laktik Asit : Yoğurtta bulunan asittir.
  • Sitrik Asit : Limonda bulunur.
  • Tartarik Asit: Üzümde bulunur.
  • Bütirik Asit : Tereyağında bulunur.
  • Karbonik Asit: Gazozda bulunur.
  • Oleik Asit : Zeytinyağında bulunur.
  • Nitrik Asit : Kezzapta bulunur.
  • Asetilsalisalik Asit : Aspirinde bulunur.

 

ASİT, ASİTLER, ASİTLERİN ÖZELLİKLERİ, ASİT ÇEŞİTLERİ

Arrhenius :Suda çözündüklerinde (sulu çözeltilerine) hidrojen iyonu (H+) verebilen bileşiklere (maddelere) asit denir.

 

Lowry – Bronsted :Suda çözündüklerinde (sulu çözeltilerine) proton verebilen bileşiklere (maddelere) asit denir.

 

Lewis :Kimyasal bağ yaparken (kovalent bağ oluştururken) elektron alabilen bileşiklere (maddelere) asit denir.

 

a) Asit Çeşitleri :

 

HCl → Hidro Klorik Asit → Tuz Ruhu

HBr → Hidro Bromik Asit

HF → Hidro Florik Asit

HNO3 → Nitrik Asit → Kezzap

H2SO4 → Sülfürik Asit

 

Kuvvetli Asitler

H2CO3 → Karbonik Asit → Meşrubat

H3PO4 → Fosforik Asit

HBO3 → Borik Asit

HI → Hidro İyodik Asit

HClO4 → Perklorik Asit (Hidrojen Klorat)

HCN → Hidrojen Siyanür

 

Zayıf Asitler

CH3COOH → Asetik Asit → Sirke Asiti

HCOOH → Formik Asit → Isırgan Otu, Karınca

C2H3OH(COOH)2 → Malik Asit → Meyve (Elma, Portakal)

C3H4OH(COOH)3 → Sitrik Asit → Limon

C17H33COOH → Oleik Asit → Zeytinyağı

CH3(CH2)2COOH → Bütirik Asit → Tereyağı

C13H27COOH → Miristik Asit → Yağ

 

Organik (Karboksilli)

C15H31COOH → Palmitik Asit → Yağ

C17H31COOH → Linoleik Asit → Yağ

C17H29COOH → Linoleik Asit → Yağ

C2H3OHCOOH → Laktik Asit → Süt, Yoğurt

C2H2(OH)2(COOH)2 → Tartarik Asit → Üzüm

CH2OHCOOH → Folik Asit → Çilek

 

b) Asitlerin İyonlaşması ve İyonlaşma Tepkimeleri :

 

Asitlerin iyonlaşması demek, kendini oluşturan (+) ve (-) yüklü iyonlarına ayrışması demektir.

 

Asitlerin sulu çözeltileri oluşturulduğunda yani asitler suda çözündüklerinde (+) yüklü hidrojen iyonu (H+) ile (-) yüklü başka bir iyon oluştururlar.

 

Asitler, saf haldeyken elektrik akımını iletemeyip sadece suda çözündüklerinde elektrik akımını iletebilirler. (Asitlerin elektrik akımını iletebilmesi için iyonlaşması gerekir. Çünkü çözeltilerde elektrik akımının iletilmesini (+) ve (-) yüklü iyonlar sağlar.)

 

– HCl (suda)(aq) → H+ Cl -

HCl + H2O → (H3O)+ + Cl-

 

– HBr (suda)(aq) → H+ + Br -

HBr + H2O → (H3O)+ + Br -

 

– HF (suda)(aq) → H+ + F -

HF + H2O → (H3O)+ + F -

 

– HNO3 (suda)(aq) → H+ + (NO3)-

HNO3 + H2O → (H3O)+ + (NO3)-

 

– H2SO4 (suda)(aq) → 2H+ + (SO4)-2

H2SO4 + 2H2O → 2(H3O)+ + (SO4)-2

 

– H2CO3 (suda)(aq) → 2H+ + (CO3)-2

H2CO3 + 2H2O → 2(H3O)+ + (CO3)-2

 

– H3PO4 (suda)(aq) → 3H+ + (PO4)-3

H3PO4 + 3H2O → 3(H3O)+ + (PO4)-3

 

– CH3COOH (suda)(aq) → H+ + (CH3COO)-

CH3COOH + H2O → (H3O)+ + (CH3COO)-

 

– HCOOH (suda)(aq) → H+ + (HCOO)-

HCOOH + H2O → (H3O)+ + (HCOO)-

 

c) Asitlerin Özellikleri :

 

1- Sulu çözeltileri elektrik akımını iletir.

 

2- Sulu çözeltilerinin tatları ekşidir (limon, sirke gibi).

 

3- Turnusol kağıdının rengini maviden kırmızıya dönüştürürler.

 

4- Hepsinin yapısında hidrojen (H) vardır ve sulu çözeltilerine (suda çözündüklerinde) hidrojen iyonu (H+) verirler.

 

5- Plastik ve camlara etki edemezler.

 

6- Saf haldeyken elektrik akımını iletmezler.

 

7- Yakıcı özelliktedirler.

 

8- Asitlere fenol ftalein çözeltisi (indikatörü) damlatılınca renk değiştirmezler.

 

9- Bazlarla birleşerek nötrleşirler ve tuz ile su oluşturup ısı açığa çıkarırlar. Nötrleşme tepkimeleri ekzotermiktir.

 

– Asit + Baz Nötrleşme Tuz + Su + Isı

 

– HCl + NaOH Nötrleşme NaCl + H2O + Isı

Asit Baz Tuz Su

10- Metallerle tepkimeye girerek metal tuzu oluştururlar ve H2(hidrojen) gazı açığa çıkarırlar. (Al, Mg, Zn, Fe, Na gibi metaller).

– Asit + Metal → Metal Tuzu + Hidrojen Gazı

– 2HCl + Mg → MgCl2 + H2

– H2SO4 + Zn → ZnSO4 + H2

– 3HCl + Al → AlCl3 + 3/2 H2

 

11- Karbonat grubu içeren bileşiklere etki ederek metal tuzu, CO2(karbondioksit gazı), ve H2O (su) oluştururlar.

 

– Karbonatlı Bileşik+Asit → Metal Tuzu + Karbondioksit Gazı + Su

– Mg(CO3) + 2HCl → MgCl2 + CO2 + H2O

– Mg(CO3) + H2SO4 → MgSO4+ CO2 + H2O

– Na2CO3 + 2HCl → 2NaCl + CO2 + H2O


Arama sonuçları: asitler,  asit çeşitleri,  asit türleri,  asitler ve özellikleri,  asit ve baz çeşitleri,  ph cetvelinin özellikleri,  organik ve inorganik asitler,  asit ve bazların türleri,  asit türleri ve özellikleri,  asitlerin özellikleri, 
Share.

About Author

2000'li yılların başlarında başlayan bilgisayar merakım, beni bugün burada sizlerle buluşturuyor...Hukuk eğitimimin yanında bilişim ve teknoloji dünyasında kendi çapımda hobi olarak uğraşmaktayım.. :))

Leave A Reply