Tarih Öncesi Devirler ve Genel Özellikleri | İlk Çağ, Orta Çağ, Yakın Çağ

0

Tarih öncesi bilinen devirler ve genel özellikleri, ilk yazı, ilk para, ilk takvim, ilk cumhuriyet, ilk çağda yaşayan medeniyetler, uygarlıklar.

TARİH ÖNCESİ DEVİRLER VE GENEL ÖZELLİKLERİ

» Tarih öncesi dönemlerin devirlere ayrılmasında, kullanılan araç-gereçlerin malzemesi baz alınmıştır.

» Tarih öncesi dönemlere karanlık devirler de denir.

» Bütün devirler bütün toplumlarda aynı anda yaşanmamıştır.

» Her toplum bütün devirleri sırasıyla yaşamamıştır.

» Devlet düşüncesinin ortaya çıkması Tunç devrindedir.

» İnsanların ihtiyaçları, icatları ortaya çıkarmıştır.

Tarih Öncesi Devirde İlk’ler;

  • İlk Yazı: SÜMER (Çivi yazısı)
  • İlk Para: Lidya (Anadolu medeniyetidir)
  • İlk Takvim (Güneş yılı esaslı): Mısır
  • İlk Cumhuriyet: ROMA
  • İlk yazılı antlaşma: (Hitit-Mısır) Kadeş ant.

 

» İLKÇAĞ(M.Ö.3200-M.S.375):

Yazının icadı ile kavimler göçü arası dönemdir. Çok tanrılı dinler yaygın. Köleci toplum vardır. Tarım ve hayvancılık yapılır.

» ORTAÇAĞ(375-1453):

Merkezi krallıklar yıkılmış, feodalite dönemi başlamıştır. İslamiyet doğmuştur. Avrupa’da karanlık çağ yaşanır. Skolastik düşünce çağa egemen olmuştur.

» YENİÇAĞ(1453-1789):

Merkezi krallıklar yeniden güçlenmiştir. Avrupa’da bilimsel gelişmeler hızlanmış. Sömürgecilik artmıştır.

» YAKINÇAĞ(1789-….):

Merkezi krallıklar ve çok uluslu imparatorluklar yıkıldı. Milli devletler kuruldu. Demokrasi, eşitlik ve ulusçuluk yayıldı. Liberalizm ve sosyalizm akımları sistemleşmiş, işçi sınıfı ortaya çıkmıştır.

 

İLK ÇAĞ MEDENİYETLERİNİN GENEL ÖZELLİKLERİ:

Genellikle iklim ve yer şekillerinin uygun olduğu su kenarlarında kurulmuşlardır.

  • Daha çok tarıma dayalı üretim vardır.
  • Genellikle site (kent) devleti biçiminde oluşmuşlardır.(Polis, Nom, Site)
  • Çok tanrılı din yaygındır.(ilk tek tanrılı din İbranilerdedir)
  • Yönetim anlayışları tanrısaldır:
    • Bütünüyle tanrısal: Mısır(tanrı kral)
    • Yarı tanrısal: Mezopotamya (rahip kral)

SORU: Mezopotamya’da bir çok medeniyet kurulmasının nedenleri nedir?

    • Göç yolları üzerinde bulunması,
    • Topraklarının verimli olması,
    • İklimin elverişli olması,
    • Irmaklarından sulama yapılabilmesi

* Sümer kanunları fidye, Hammurabi (Babil) kanunları kısasadayalıdır.

* Sümer kanunları şehir veya küçük bir bölgeyi idare etmek, Babil ve Asur kanunları ise büyük bir ülke veya devleti idare etmek için yapılmıştır. (Merkeziyetçi-güçlü olmak amaçlanmıştır)

LİDYALILAR

  • Kral yolunu yapmışlardır (Sard-Ninova).
  • Parayı ilk kez kullanmışlardır.
  • Paralı askerleri vardır.

! Not: Kolay yıkılmalarına sebep olacaktır.

 

  • Hammurabi kanunları ilk Anayasa kabul edilir. Daha sert ve“kısas”a dayanır. Devletin gücü, din yerine orduyadayandırılmıştır.
  • Rahip Kral özelliğine son verilmiş, ilk mutlak krallıkkurulmuştur.

Anadolu’nun en eski yazılı belgeleri olan Kayseri Kültepetabletleri, Asurlu tüccarlardan kalmıştır.

!!!Not: Yani Anadolu’da ilk yazılı belgeler bu tabletlerdir. Bundan dolayı Anadolu’nun tarih çağlarına geçmesi Asurlu tüccarlarsayesinde olmuştur.

!!! HİTİTLER, İlk meşruti yönetimi oluşturdular (Pankuş Meclisini kullanarak)

Hititlerin hem çivi hem hiyeroglif yazıyı kullanmaları neyin göstergesidir?

Hitit medeniyetinin hem Mısır hem de Mezopotamya’dan etkilendiğinin göstergesidir.

Tarih yazıcılığı ilk defa Hititlerde başlamıştır.(Yıllık-Anal) Her yıl devlette olan olayları, tanrıya hesap vermek amacı ile hazırlayıp tanrıya verilmek üzere krala sunmuşlardır. Tanrıya hesap verme amacı ile yazıldığı için yanlış bilgi bulunmaz, yani tarafsız tarih bilgileri verirler.

!!! Fakat bütün yıllıklar tarafsız bilgi vermezler.

!!! Frigler, Tarım ve Hayvancılıkla uğraşmışlar.

NOT: Tarımı korumak için sert

kanunları vardır. (Saban kıran, öküz öldüren, devlet tarafından öldürülürdü)

 

Yunan Kolonilerinin Kurulma Nedenleri:

  • Tarıma müsait olmayan Yunanistan’ın dağlık arazisi yerine daha uygun yer arayışı.
  • Nüfus artışı.
  • Yunanistan’ın coğrafi konumu.
  • Yeni Pazar arayışları.
  • Toprağını kaybeden köylülerin köle olmamak için, yeni yurt arayışına girmesi.

 

Mısır Medeniyetinde; Mumyacılık gelişti.(Tıp ve Eczacılığı geliştirdi)

NOT: Mumyacılık, ölümden sonraki yaşama

(Ahiret inancı) inandıklarının göstergesidir.

NOT: Etrafı çöller ve denizler ile çevrili olduğu (doğal setler) için Mısır Uygarlığı, Mezopotamya dışındaki hiçbir medeniyetten etkilenmemiştir. !!! Kendine özgü bir medeniyettir.

 

HİNT MEDENİYETİ

NOT: Sık sık istilalara uğraması burada güçlü bir devlet ve önemli bir medeniyet kurulmasını önlemiştir. Çok değişik din, dil, ırk, mezhepten insanların bulunmasına sebep olmuştur.

NOT: KAST Sistemi olması, Hindistan’da millet anlayışının gelişmesini önlemiştir. (Hint milleti çok uzun zaman içinde oluşacaktır)

NOT: İklimin sıcak olması da insanların savaşçılık özelliğinin kaybolmasına ve güçsüz bir devletin ortaya çıkmasına sebep olmuştur.

 

FENİKELİLER

  • Tarım pek gelişmemiş fakat DENİZ TİCARETİ oldukça gelişmiştir.
  • KOLONİCİLİK yapmışlardır. (Kartaca kolonisi vardır)

NOT: Kolonilerine sadece ekonomik amaçlı gittikleri için uzun süre tutunamamışlardır.

• Alfabeyi (Harf Yazısı) ilk defa kullanmışlardır.

• Alfabeyi daha sonra İyon, Yunan ve Roma geliştirmiştir.

 

ÇİN MEDENİYETİ

  • Çin’de iki türlü mimari gelişmiştir.

– Askeri mimari (Çin Seddi)

– Dini mimari (Budist tapınakları)

• Maden az bulunduğu için; Çinicilik, porselen, seramik gibi sanatlar gelişmiştir.

• Matbaa, kağıt, pusula, çini mürekkep ilk kez Çin’de bulunmuştur.

• Tarih yazıcılığı çok gelişmiştir (Türkler hakkında ilk bilgileri Çin kaynaklarından öğreniyoruz)

 

HELEN MEDENİYETİ

  • Makedonyalı İskender’in İyon şehir devletlerini Pers istilasından kurtarmak için M.Ö.334 yılında yaptığı Doğu (Asya) seferi sonucunda kuruldu.

– Anadolu, İran, Mezopotamya ve Mısır’ı ele geçirdi.

– Doğu-Batı kültürünün kaynaşmasından sentez bir medeniyet olan “Hellenizm” doğmuştur.

– Doğu-Batı ticareti ve kültürel etkileşim artmıştır.

– Önemli şehirler kurulmuştur (İskenderiye, İskenderun)

– Hellenizm; Roma ve İslam medeniyetini etkilemiştir.

 

TARIMSAL ALETLER

Saban, Değirmen taşı, Öğütme taşı, Tırpan, Orak, Su kanalı

M İ M A R İ

DİNİ TİCARİ TARIMSAL

Mabet Han, Karum(Pazar) Su yolu

Sunak Kervansaray Kanal

Tapınak Liman Değirmen

Ziggurat Ziggurat Ziggurat

 

ASKERİ

Çin Seddi,

Kale, Sur,

 

Dönemin öne çıkanları;

MISIR’da MİMARİ

MEZOPOTAMYA’da ASTRONOMİ

SÜMER’de ZİGGURAT

ANADOLU’da (Hitit) TARİH YAZICILIĞI

YUNAN’da OLİMPİYATLAR

 

DİNİ İNANIŞ SAYESİNDE GELMİŞTİR

ÖNCE SONRA

TARIM Yerleşik Hayat

YAZI Tarih Devirlerinin Başlaması

PARA Takas Sisteminin Sona Ermesi

Hayvanlar Ulaşım Kolaylaştı

Evcilleşti

ATEŞ BULUNDU -Isınma Sorunu Çözüldü

-Yabani Hayvanlardan

Korunma Sağlandı

AHİRET İNANCI Eczacılık ve Mumyacılık

Gelişti (Mısır’da)

 

Tarihi çağlara ayırmanın ve yer, konu olarak bölmenin amacı;

Araştırma ve İncelemesini kolaylaştırmak.

Tarım Başlayınca;

– İnsanların yaşamı değişir,

– Toplumsal yaşam başlar,

– İnsanlar Üretici olur.

Coğrafi konumlarından dolayı;

– Çin’de az maden bulunduğu için porselencilik gelişmiştir.

– Mezopotamya’da taş olmadığı için mimari eser yoktur.

– Fenike deniz kıyısı olduğu için deniz Ticareti ile meşgul olmuştur.

Siyasi Gücü Koruma (Merkezi Otoriteyi Güçlendirme);

– Güçlü bir ordu ile,

– Şiddet ve baskı içeren yasalar ile olur.

Sümer şehir devletlerinin başında bulunan yönetici aynı zamanda rahip kral özelliğine sahiptir. Bu durum;

– Teokratik yönetim olduğunu,

– Siyasi birlik olmadığını gösterir.

 

KÖLE var ise;

– Sınıflı toplum vardır.

– Toplum millet olmakta zorluk çeker.

– Kölelerin bazı hakları var ise, yasalar ılımlı yada insancıldır.


Arama sonuçları: ilk a,  çağ şeridi,  çağ takvimi,  ilk çağ orta çağ yeni çağ yakın çağ,  ilk çağ orta çağ yeni çağ yakın çağ özellikleri,  yakın çağ,  ilk çağ orta çağ yeni çağ yakın çağ şeridi,  orta çağın özellikleri,  ilk çağ,  çağ şeritleri, 
Share.

About Author

2000'li yılların başlarında başlayan bilgisayar merakım, beni bugün burada sizlerle buluşturuyor...Hukuk eğitimimin yanında bilişim ve teknoloji dünyasında kendi çapımda hobi olarak uğraşmaktayım.. :))

Leave A Reply